Kuzey’in Yıldızları

Kuzey Avrupa’nın da kendine özgü bir kozmolojisi ve astronomisi vardır (burada astronomi kelimesini astro nomia, yani yıldızların isimlendirilmesi anlamında kullanıyorum). Biz bu isimlere ve tanımlamalara İskandinav Eddalarında ve Grimm Kardeşler’in çalışmalarında rastlıyoruz, ancak bu isimlerin asıl kaynağı olan halklar bilinmemektedir; bize sadece bu kaynaklar üzerinden ulaşmaktadır bu bilgiler. İskandinavların da bu isimleri kendilerinden daha eski olan bir halktan aldığı söylenmektedir ki bu da bizi Gotland’daki yazıtların kaynağına kadar götürebilecek bir sorular silsilesinin konusu olacaktır.

Eski İskandinavlar, evreni Yggdrasil adını verdikleri kozmik bir dişbudak ağacı olarak algılar. Bazen ağaç bile denmez Yggdrasil için, sadece ask yani dişbudak olarak geçer. Dokuz dünyayı birbirine bağlar Dişbudak. En tepesinde de bir horoz vardır: Vidofnir. Vidofnir bizdeki Polaris’e karşılık gelir. Evrenin en tepesine tünemiştir ve yerinden kalkmaz.

Hem Merkür’e hem de Zeus’a benzeyen bir tanrı olan Odin, Valfader (Seçen Baba / Ölenleri Seçen Baba) adıyla ölenleri toplar ve yeraltına götürür. Tıpkı Vikings dizisinde Ragnar’ı ölüme götüren kör adam’ın (Odin’in de tek gözü vardır ama her şeyi görür) kullandığı gibi bir vagona toplar ölüleri ve Samanyolu’na, yani Galaktik Merkez’e taşır. Bu vagon da  Büyük Ayı ve Pegasus Takımyıldızlarıdır. Büyük Ayı tüm göğü dolaşır ve Pegasus ile Yeraltına inilir.

Odin’in eşi ve bizde Jupiter ile Mars’a denk gelen Thor ile Tyr’in annesi Frigga, çıkrığında kaderleri örer. Orion’un Kemeri olarak bildiğimiz üç yıldız da Friggesrock; yani Frigga’nın Çıkrığı olarak bilinir. Bazı kaynaklarda tüm Orion takımyıldızı Freya’nın Elbisesi diye isimlendirilmiştir ve Orion’un Kemeri de Freya’nın Kemeri  – tıpkı Afrodit’in kemeri gibi- olarak adlandırılır ancak bu kaynaklara ilişkin çok sağlam bilgi sahibi değiliz.

nightsky2f

Diğer bir kolaylıkla bulabileceğimiz takımyıldız ise Nidhogg, yani Akrep Burcu’dur. Nidhogg, Kozmik Dişbudak’ın köklerinde dolaşıp duran ve bu kökleri buldukça kemiren bir yılandır. Jordmundgadr ile karıştırılmaması gerekir, bu ikisi farklı varlıklardır.

Thiassi’nin Gözleri, İkizler Burcu’nun iki ana yıldızı olan Castor ile Pollux’tur.

Kartal Takımyıldızı, Cygnus yani Kuğu Takımyıldızı ile aynı yıldızlardan oluşur.

Kuzey Göğü’nün en güzel öğelerinden biri de dört geyiktir. Bunlar Dain, Dvalin, Durathror ve Duneyr olarak adlandırılır. Edda’ları okumanın Tolkien’e gönül vermiş olanlara verdiği hislere aşinayım.

Son olarak da karşımıza bir sincap, yani Ratatosk çıkar! Cassiopeia Takımyıldızının ana yıldızlarından oluşur bu kozmik sincap.

Bizden en az bin yıl önce yaşamış insanların gökyüzünü nasıl gördüğünü, nasıl anlamlandırdığını anlamamız çok zor. Bizler, bugünün insanları, ancak bugünün bilinci ile kendi kozmolojimizi yazıp kendi hayatlarımızı ve dünyalarımızı yaratabiliriz. Eski eskide kaldı. Biz hala buradayız.

tumblr_nhssgi148T1tmrmk2o1_1280

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s